This text is copied from Wikipedia, http://is.wikipedia.org/wiki/%C3%8Dslenska
Authored under GFDL license: http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html

slenska
Af Wikipedia, frjlsa alfriritinu
Jump to: navigation, search
slenska (slenska)
Tala hvar: 	slandi
Heimshluti: 	Norur Evrpu
Fjldi mlhafa: 	um 300.000
Sti: 	
tt: 	Indevrpsk
 Germnsk
  Norurgermnsk
   Vesturnorrnt
    slenska
Opinber staa
Opinbert tunguml: 	
Strt af: 	slensk mlst
Tungumlakar
ISO 639-1: 	is
ISO 639-2: 	ice og isl
SIL: 	ICE
Tunguml  Listi yfir tunguml

slenska er tunguml me fjrum fllum (nefnifalli, olfalli, ߇gufalli og eignarfalli) sem aallega er tala og rita  slandi. a er ind-evrpskt, germanskt og vesturnorrnt. Af rum mlum er freyska skyldust slensku.
Efnisyfirlit
[fela]

    * 1 Saga slensku
    * 2 Breytingar
    * 3 Mlfri
    * 4 Mllskur
    * 5 slenska utan slands
    * 6 Merk rit, ritu  slensku
    * 7 Heimildir
    * 8 Tengt efni
    * 9 Tenglar
          o 9.1 Orabkur
                + 9.1.1 or

[breyta]

Saga slensku

slenska  rtur a rekja til mls norskra landnmsmanna  9. ld.  eim tma sem hefur lii hafa ori talsverar breytingar  tungumlinu, einkum  orafora og framburi, en ltt  mlfri, eins og kemur fram a nean. Breytingar essar, einkum  orafora, m rekja til breyttra lifnaarhtta, breytinga  samflaginu, nrrar tkni og ekkingar, sem og hrifa annara tungumla  slensku, einkum ensku og dnsku. Til hgarauka er sgu slenskunnar skipt  rj skei: fornml til um 1350, miml fr 1350 til um 1550 (ea 1600) og nml fr lokum mimls.
[breyta]

Breytingar

slenskt ritml hefur lti breyst san  landnmsld me eim afleiingum a slendingar geta enn  dag - me herkjum og skrekkjum - lesi forn rit  bor vi Landnmu, Snorra-Eddu og slendingasgurnar. Samrmd stafsetning auveldar lesturinn ߗ talsvert, auk ess sem orafori essara rita er heldur takmarkaur. Meiri breytingar hafa ori  framburi, svo miklar a slendingur 20. aldar myndi trlega ekki skilja slending 13. aldar, gtu eir tala saman.

Helstu breytingar  mlinu n v til orafora og framburar, en minni breytingar hafa ori  mlfri. (Sj nnar  sgu slenskunnar.)

msar stur eru fyrir v hversu vel mli hefur varveist. Hefbundna skringin er auvita einangrun landsins, en lklega hefur fullmiki veri gert r v og er s skring ein tpast fullngjandi. nnur sta sem oft er nefnd er s a mli hafi varveist  skinnhandritunum, hvort sem var um afreyingarbkmenntir a ra ea fri. Handritin hafi veri lesin og innihald eirra flutt fyrir ߇ sem ekki voru lsir, annig hafi ml eirra varveist og orafori handritanna haldist  mlinu. Ennfremur hafi lrir slendingar skrifa a miklu leyti  murmlinu, allt fr v a Ari fri og Fyrsti mlfringurinn skru sn rit, ess vegna hafi latnuhrif ori minni en va annars staar. Kirkjunnar menn  slandi voru lka fljtir a tileinka sr aferir Marteins Lthers og Biblan var snemma dd  slensku. Biblur og nnur trarrit voru v snemma til  slensku  helstu frasetrum landsins og prestar bouu Gus or  slensku. essa kenningu m helst styja me v a bera okkur saman vi jir sem ekki ttu Biblu  eigin tungu, t.d. Normenn, en eir notuust vi danska Biblu. Orsakir eirrar runar sem var  slensku vera seint tskrar til hltar, en eir ߾ttir sem nefndir eru hr a ofan hafa allir haft einhver hrif.

Margir slendingar telja slenskuna vera upprunalegra ml en flest nnur, og a hn hafi breyst minna. a er ekki alls kostar rtt, og m  v sambandi nefna a slenskan hefur einungis fjgur fll af tta r indevrpska frummlinu,  mean flest slavnesk ml hafa sex fll, og plska sj. ska hefur einnig fjgur fll eins og slenska, og varveitt eru rit  fornhsku sem eru mun eldri en slensku handritin, ea fr ttundu ld.  Grikklandi er enn tlu grska, rtt eins og fyrir rj ߜsund rum og svo m lengi telja. ll essi ml eiga a ߗ sameiginlegt a hafa breyst a einhverju leyti, og er slenskan ar engin undantekning. *[1]
[breyta]

Mlfri


Orflokkar  slensku Orflokkur 	Dmi 	Hlutverk
Nafnor 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	A tilgreina einstaka hluti, ea flokka hluta, jafnt raunverulega sem myndaa.
Sagnor 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	A gefa til kynna ager.
Lsingaror 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	A lsa einhverjum hlut nnar. Oftast nota me nafnori.
Fornfn 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	Gefa til kynna me almennum htti um hvern ea hva setningin  vi.
Greinir 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	A gera nafnor kvein. Greinir getur veri viskeyttur ea settur fyrir framan nafnor sem sr or.
Tluor 	Sautjn strir fuglar hoppa til hinna riggja merku manna sem standa  garinum. eir eru me tvo poka af frjum handa fuglunum. 	Gefa til kynna fjlda ea magn.
Smor
Forsetningar 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	Hafa hrif  merkingu fallors  setningu.
Atviksor 		
Nafnhttarmerki 	Stri fuglinn er a hoppa til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er a gefa rum fuglum fr. 	Nafnhttarmerki er ori a  undan sagnori  nafnhtti. Sgn  nafnhtti er n tar og endar oftast  a.
Samtengingar 	Stri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur  garinum. Hann er me fr handa fuglinum. 	Tengir saman setningar til a mynda mlsgrein. Skiptist  aaltengingar og aukatengingar.
Upphrpanir 		

Ath: etta arfnast yfirferar.
[breyta]

Mllskur

mis svisbundin afbrigi mynduust  mlinu, rtt fyrir hinar litlu breytingar, en deildar meiningar eru um hvort s munur geti kallast mllskumunur. Hinga til hefur yfirleitt veri einblnt  framburarmun ߗ einnig hafi einhver munur veri  oranotkun. Mlhreinsunarmnnum  fyrri hluta tuttugustu aldar ߗttu sumar framburarmllskurnar ljtar og gengu hart fram  a trma eim, srstaklega flmli. Sklarnir voru meal annars notair  eim tilgangi.

Mllskumunur hefur dofna talsvert  slandi  tuttugustu ld og sumar framburarmllskurnar eru nnast horfnar r mlinu.

Helstu slensku framburarmllskurnar eru (voru) Skaftfellskur einhljaframburur, Vestfirskur einhljaframburur, harmli og raddaur framburur, ngl-framburur, b- og g-framburur, hv-framburur og rn- og rl-framburur.
[breyta]

slenska utan slands

slenska er tlu af hugamnnum og flki af slensku bergi broti vsvegar um heim. Mest er af slenskumlandi flki  Kanada og Bandarkjunum, einna helst  Gimli  Manitoba, en anga fluttist str hpur slendinga (kallair Vesturfarar) vi lok 19. aldar. Svo er a nefna ߇ er leggja nm  slensku erlendis, t.d. ߇ sem lra  gegnum slensku kennsluvef Hskla slands [2], sem kallast Icelandic Online og sem erlendir ailar tku ߇tt , m.a. hskli  Wisconsin  Bandarkjunum.
[breyta]

Merk rit, ritu  slensku

    * (ritaar) um 11901320: slendingasgurnar
    * um 1140: Fyrsta mlfriritgerin
    * 1952: Gerpla Halldrs Laxness (skrifu  stl slendingasagna)

[breyta]

Heimildir

    * Gyldendals Tibinds Leksikon. 1977. Aalritstjri: Jrgen Bang, cand. mag.. Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag A.S. Kaupmannahfn.
    * Heimir Plsson. 1999. Fr lrdmsld til raunsis - slenskar bkmenntir 1550-1900. Vaka-Helgafell hf., Reykjavk.
    * slensk orabk. 1985. rni Bvarsson ritstri. Bkatgfa Menningarsjs, Reykjavk.
    * slenska Alfriorabkin A-G. 1990. Ritstjrar: Dra Hafsteinsdttir og Sigrur Harardttir. rn og rlygur hf., Reykjavk.
    * slenska Alfriorabkin H-O. 1990. Ritstjrar: Dra Hafsteinsdttir og Sigrur Harardttir. rn og rlygur hf., Reykjavk.
    * slenska Alfriorabkin P-. 1990. Ritstjrar: Dra Hafsteinsdttir og Sigrur Harardttir. rn og rlygur hf., Reykjavk.
    * var Bjrnsson. [tgfur ekkt]. Mlsaga fyrir framhaldsskla. 2. tgfa. Offsetfjlritun hf., Reykjavk.

[breyta]

Tengt efni

    * slenska stafrfi
    * Gsalappir
    * Hfrnska

[breyta]

Tenglar
Wiktionary merki
Orabkaskilgreiningu fyrir slenska er a finna  Wiktionary.

    * Ritreglur  samrmi vi auglsingar menntamlaruneytis nr. 132/1974, 133/1974, 184/1974 og 261/1977
    * Bragfri og Httatal
    * Iunn - Kvamannaflag
    * slenskuskor Hskla slands
    * Mlshttir (I)
    * Mlshttir (II)
    * Merking mannanafna
    * Nokkur erfi atrii r daglegu mli tekin fyrir
    * slenska - skt tmarit fyrir slenskunema
    * slensk Mlst - mislegt varandi slenska mlfri, orabkur o.fl.

[breyta]

Orabkur

    * Orabk Hsklans
    * Orabanki slenskar Mlstvar
          o Landaheiti og hfustaaheiti
    * Hugtakasafn ingamistvar utanrkisruneytisins
    * A Concise Dictionary of Old Icelandic (innsknnu) eftir Geir T. Zoga fr rinu 1910.
    * An Icelandic-English Dictionary (innsknnu) eftir Gubrand Vigfsson og Richard Cleasby, gefin t 1874.
    * Str ensk-slenskur oralisti
    * Annar str ensk-slenskur oralisti (html tgfa)
    * Altnordisches Wrterbuch

[breyta]

or

    * Skr slenskrar mlstvar yfir orasfn
    * Orasafn Hins slenska strfriflags (leit)
    * Tenglar KDE verkefnisins
    * Oralisti LSU
    * Orasafn lknaritara
    * Orasafn Lyfjastofnunar (yfirlit)
    * Hugtk  lfrnni efnafri
    * Jarfrior: [3] [4]
    * Tlvunarfrior: [5]
    * Veurfrior (html tgfa)
    * Hugtakasafn ingamistvar utanrkisruneytis
    * slenskir fuglar
    * Hugtk  vatnafri og skyldum greinum
    * Sjvardraorabk Hafrannsknarstofnunar slands

Af http://is.wikipedia.org/wiki/%C3%8Dslenska

Flokkar: slenska | Norrn tunguml | Germnsk tunguml
